1. Isı Hırsızlığı ve Termodinamik Yasası
Yönetmeliğin en temel dayanağı fiziksel bir gerçektir: Isı, her zaman sıcaktan soğuğa doğru akar.
-
Isı Transferi: Eğer bir komşunuz dairesini tamamen kapatırsa (0 °C’ye yaklaştırırsa), sizin dairenizin duvarları bu soğuk daireyi ısıtmak için enerji harcar. Yani siz kendi dairenizi ısıtmak için yaktığınız yakıtın bir kısmını, yan dairenin duvarını ısıtmak için “kaybedersiniz”.
-
Haksız Kazanç: Dairesini tamamen kapatan kişi, aslında komşularının ödediği yakıtla evinin donmasını engellemiş olur. Yönetmelik, bu durumu engellemek için 15 °C alt sınırını koymuştur.
2. %30 Sabit Giderin Mantığı
Merkezi sistemlerde faturanın iki bileşeni vardır. %30’luk kısım “Ortak Gider”, %70’lik kısım ise “Kişisel Kullanım”dır.
-
Neden %30? Bina içerisinden geçen ana boruların yaydığı ısı, merdiven boşluğu, giriş kat ve çatı katı gibi alanların ısınması tüm binanın sorumluluğundadır.
-
Boş Dairenin Sorumluluğu: Dairenizde hiç oturmasanız bile, o binanın bir parçası olduğunuz için sistemin ayakta kalma maliyetine ve ortak alanların ısınmasına katılmak zorundasınız.
3. Termostatik Vana Zorunluluğu
Bu yönetmeliğin uygulanabilmesi için her petekte Termostatik Vana bulunması yasal bir zorunluluktur.
-
Bu vanalar üzerindeki “1” veya kar tanesi simgesi genellikle daireyi tam kapatmaz, ortamı 15 °C civarında tutacak kadar su geçişine izin verir.
-
Vanasını tamamen kapatan veya termostatik vana kullanmayan kat maliki, yönetmeliğe aykırı davrandığı için tespiti halinde cezai yaptırımlarla veya komşularının açacağı tazminat davalarıyla karşılaşabilir.
4. Hukuki Boyut: Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK)
-
Madde 42 ve 20: KMK’ya göre kat malikleri ortak giderlere katılmaktan kaçınamazlar. “Ben bu hizmetten yararlanmıyorum” demek, asansörü kullanmayan giriş kat sahibinin “asansör parasını ödemem” demesi gibi geçersiz bir savunmadır.
-
Yönetim Kararı: Bir apartman yönetimi toplantı yaparak “Biz %30 ödemeyelim, herkes yaktığını ödesin” diye bir karar alamaz. Çünkü bu yönetmelik emredici bir hukuk kuralıdır; genel kurul kararı yasanın önüne geçemez.
Özetle Sonuç
15 °C kuralı, binaların yapısal bütünlüğünü korumak (rutubet ve küf oluşumunu engellemek) ve sosyal adaleti sağlamak için getirilmiştir.
Şu senaryoda ne yapılması gerektiğini bilmek ister misiniz? Eğer bir komşunuz dairesini tamamen kapatıyor ve siz bu yüzden daha çok fatura ödüyorsanız; öncelikle yönetim aracılığıyla bir tespit yaptırabilir, sonuç alamazsanız Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak ısı pay ölçer değerlerinin incelenmesini isteyebilirsiniz.